Η μυωπία αποτελεί ένα από τα συχνότερα προβλήματα όρασης παγκοσμίως και εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε παιδιά και εφήβους. Η αύξηση των περιστατικών μυωπίας έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών στους οφθαλμικούς φακούς και στους φακούς επαφής, με στόχο όχι μόνο τη διόρθωση της όρασης αλλά και την επιβράδυνση της εξέλιξης της μυωπίας.
Σήμερα υπάρχουν αρκετές επιλογές για τον έλεγχο της μυωπίας, ανάλογα με την ηλικία, τον βαθμό μυωπίας, την ταχύτητα με την οποία αυξάνεται και τις ανάγκες κάθε παιδιού.
Τι είναι η επιβράδυνση της μυωπίας;
Οι κλασικοί μυωπικοί φακοί έχουν ως βασικό στόχο να προσφέρουν καθαρή όραση. Οι σύγχρονες λύσεις για έλεγχο ή επιβράδυνση της μυωπίας (myopia control) έχουν σχεδιαστεί ώστε, εκτός από τη διόρθωση της μυωπίας, να επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο το φως εστιάζεται στον αμφιβληστροειδή.
Στόχος δεν είναι απαραίτητα να «εξαφανιστεί» η μυωπία, αλλά να περιοριστεί η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται, ιδιαίτερα κατά την παιδική και εφηβική ηλικία.
Η έγκαιρη αξιολόγηση είναι σημαντική, καθώς η μυωπία μπορεί να αυξάνεται σημαντικά μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα.
Ποιοι είναι οι βασικοί τύποι φακών για επιβράδυνση της μυωπίας;
Η σύγχρονη τεχνολογία προσφέρει διαφορετικές κατηγορίες οφθαλμικών φακών. Οι σημαντικότερες είναι οι παρακάτω.
1. Ειδικοί φακοί για μυωπία
Οι ειδικοί πολυεστιακοί ή πολυζωνικοί φακοί έχουν σχεδιαστεί ειδικά για παιδιά με μυωπία.
Σε αντίθεση με έναν απλό μονοεστιακό φακό, η επιφάνειά τους μπορεί να περιλαμβάνει διαφορετικές οπτικές ζώνες. Έτσι, ο φακός παρέχει καθαρή κεντρική όραση ενώ παράλληλα δημιουργεί διαφορετικό οπτικό ερέθισμα στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς.
Υπάρχουν διαφορετικές τεχνολογίες στην αγορά, με χαρακτηριστικά σχέδια και διαφορετικά δεδομένα σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους.
Η επιλογή του κατάλληλου φακού πρέπει να γίνεται εξατομικευμένα.
2. Φακοί με τεχνολογία μικροφακών
Μία από τις νεότερες προσεγγίσεις είναι οι φακοί που χρησιμοποιούν μικροφακούς (lenslets).
Η επιφάνεια του φακού περιλαμβάνει πολλές μικρές οπτικές περιοχές, οι οποίες δημιουργούν ένα ελεγχόμενο οπτικό ερέθισμα εκτός της κεντρικής ζώνης όρασης.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία έχει σχεδιαστεί ειδικά για τον έλεγχο της μυωπίας στα παιδιά και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις στους οφθαλμικούς φακούς μυωπίας.
3. Φακοί με τεχνολογία περιφερικής αποεστίασης
Μία ακόμη κατηγορία είναι οι φακοί που χρησιμοποιούν την αρχή της περιφερικής αποεστίασης (peripheral defocus).
Η λογική πίσω από αυτούς τους φακούς είναι ότι η εικόνα που σχηματίζεται στην περιφέρεια του αμφιβληστροειδούς μπορεί να επηρεάζει την ανάπτυξη του ματιού.
Οι ειδικοί φακοί έχουν σχεδιαστεί ώστε να δημιουργούν συγκεκριμένο οπτικό προφίλ στην περιφέρεια, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν καθαρή την κεντρική όραση.
4. Ειδικοί φακοί με πολλαπλές οπτικές ζώνες
Υπάρχουν επίσης φακοί που διαθέτουν πολλαπλές ομόκεντρες ή ειδικά διαμορφωμένες οπτικές ζώνες.
Οι διαφορετικές περιοχές του φακού έχουν διαφορετική οπτική λειτουργία και έχουν σχεδιαστεί με στόχο τον περιορισμό της επιμήκυνσης του οφθαλμού, η οποία συνδέεται με την εξέλιξη της μυωπίας.
Οι συγκεκριμένοι φακοί αποτελούν μία από τις επιλογές που μπορεί να εξεταστούν σε ένα πρόγραμμα myopia management.
Είναι όλοι οι φακοί μυωπίας ίδιοι;
Όχι.
Ο όρος «φακοί επιβράδυνσης μυωπίας» περιλαμβάνει διαφορετικές τεχνολογίες και σχεδιασμούς. Η αποτελεσματικότητα μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον τύπο του φακού, την ηλικία του παιδιού, τον βαθμό μυωπίας και άλλους παράγοντες.
Για αυτό δεν αρκεί απλώς η επιλογή ενός φακού με βάση τον βαθμό της μυωπίας.
Χρειάζεται να αξιολογηθεί η συνολική εικόνα και να επιλεγεί η κατάλληλη λύση για το συγκεκριμένο παιδί.
Άλλες λύσεις για τον έλεγχο της μυωπίας
Οι οφθαλμικοί φακοί δεν είναι η μοναδική επιλογή. Ανάλογα με την περίπτωση μπορούν να εξεταστούν και άλλες μέθοδοι.
5. Ειδικοί φακοί επαφής για μυωπία
Υπάρχουν ειδικοί φακοί επαφής που έχουν σχεδιαστεί για myopia control.
Σε ορισμένους σχεδιασμούς χρησιμοποιούνται διαφορετικές οπτικές ζώνες ώστε να δημιουργείται το επιθυμητό οπτικό ερέθισμα στον αμφιβληστροειδή.
Οι φακοί επαφής μπορούν να αποτελέσουν επιλογή για μεγαλύτερα παιδιά και εφήβους, όταν είναι κατάλληλοι για την ηλικία και την υπευθυνότητα του παιδιού.
Η σωστή εφαρμογή, η υγιεινή και η τήρηση των οδηγιών χρήσης είναι απαραίτητες.
6. Ortho-K – Ορθοκερατολογία
Η ορθοκερατολογία (Ortho-K) χρησιμοποιεί ειδικούς, εξατομικευμένους φακούς επαφής που εφαρμόζονται κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Οι φακοί αναδιαμορφώνουν προσωρινά την επιφάνεια του κερατοειδούς, ώστε κατά τη διάρκεια της ημέρας να μπορεί να επιτυγχάνεται καθαρή όραση χωρίς τη συνεχή χρήση γυαλιών ή φακών επαφής.
Η Ortho-K αποτελεί επίσης μία από τις διαθέσιμες προσεγγίσεις στο myopia management.
Απαιτεί όμως εξειδικευμένη εφαρμογή, σωστή παρακολούθηση και αυστηρή τήρηση των κανόνων υγιεινής.
7. Ατροπίνη χαμηλής συγκέντρωσης
Η χαμηλής συγκέντρωσης ατροπίνη αποτελεί μία ακόμη προσέγγιση που χρησιμοποιείται σε ορισμένα πρωτόκολλα ελέγχου της μυωπίας.
Πρόκειται για φαρμακευτική αγωγή και η χρήση της πρέπει να γίνεται μόνο μετά από αξιολόγηση και παρακολούθηση από οφθαλμίατρο.
Δεν αποτελεί οφθαλμικό φακό ούτε λύση που πρέπει να εφαρμόζεται χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
8. Περισσότερος χρόνος σε εξωτερικό χώρο
Η καθημερινή έκθεση σε φυσικό φως και ο χρόνος που περνούν τα παιδιά σε εξωτερικούς χώρους συνδέονται με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης μυωπίας.
Παράλληλα, είναι σημαντικό να υπάρχουν σωστές συνήθειες στην κοντινή εργασία, όπως τακτικά διαλείμματα από το διάβασμα και τις οθόνες και επαρκής φωτισμός.
Οι συνήθειες αυτές δεν αντικαθιστούν ένα πρόγραμμα myopia management, αλλά μπορούν να αποτελούν σημαντικό μέρος μιας συνολικής προσέγγισης.
Πώς επιλέγεται η κατάλληλη λύση;
Δεν υπάρχει μία λύση που να είναι ιδανική για όλα τα παιδιά.
Η επιλογή μπορεί να εξαρτάται από:
- την ηλικία του παιδιού
- τον βαθμό μυωπίας
- το πόσο γρήγορα αυξάνεται η μυωπία
- το οικογενειακό ιστορικό
- τον χρόνο που περνά το παιδί σε κοντινή εργασία
- τον χρόνο που περνά σε εξωτερικούς χώρους
- τη δυνατότητα και την υπευθυνότητα για χρήση φακών επαφής
- τις καθημερινές δραστηριότητες του παιδιού
- την καταλληλότητα κάθε μεθόδου για τη συγκεκριμένη περίπτωση
Για αυτό το myopia management πρέπει να είναι εξατομικευμένο.
Γιατί είναι σημαντικό να παρακολουθείται η μυωπία;
Η απλή αλλαγή των γυαλιών όταν το παιδί δεν βλέπει καλά δεν αρκεί πάντα.
Σε ένα οργανωμένο πρόγραμμα ελέγχου της μυωπίας, είναι σημαντικό να παρακολουθείται η πορεία της όρασης και, όπου είναι διαθέσιμο, η εξέλιξη του αξονικού μήκους του ματιού.
Η συστηματική παρακολούθηση βοηθά τους επαγγελματίες υγείας της όρασης να αξιολογούν την πορεία της μυωπίας και να αποφασίζουν αν χρειάζεται αλλαγή της προσέγγισης.
Πότε πρέπει να εξεταστεί ένα παιδί για μυωπία;
Ένας έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός όταν:
- το παιδί δυσκολεύεται να δει τον πίνακα στο σχολείο
- πλησιάζει πολύ στην τηλεόραση ή στην οθόνη
- κρατά πολύ κοντά βιβλία ή κινητό
- δυσκολεύεται να αναγνωρίσει πρόσωπα από απόσταση
- παραπονιέται ότι δεν βλέπει καθαρά μακριά
- η μυωπία αυξάνεται γρήγορα
- υπάρχει οικογενειακό ιστορικό μυωπίας
Όσο νωρίτερα εντοπιστεί η εξέλιξη της μυωπίας, τόσο περισσότερες επιλογές μπορούν να εξεταστούν.
Myopia Management στο PHOS Optical Store
Στο PHOS Optical Store στο Παγκράτι μπορούμε να σας ενημερώσουμε για τις σύγχρονες επιλογές που υπάρχουν για τον έλεγχο της μυωπίας σε παιδιά και εφήβους.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορούμε να συζητήσουμε λύσεις όπως:
• ειδικοί οφθαλμικοί φακοί για επιβράδυνση της μυωπίας
• ειδικοί φακοί επαφής
• Ortho-K / ορθοκερατολογία
• λύσεις myopia management
• παρακολούθηση της εξέλιξης της μυωπίας
Η επιλογή της κατάλληλης λύσης γίνεται εξατομικευμένα και σε συνεργασία με τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας της όρασης.
Επικοινωνία
PHOS Optical Store
Παγκράτι, Αθήνα
📍 Διεύθυνση: Φιλολάου 48, Παγκράτι, Αθήνα
📞 Τηλέφωνο: 211 0028 761
🌐 Website: phosoptical.gr
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με φακούς επιβράδυνσης μυωπίας, myopia control, Ortho-K και ειδικούς φακούς επαφής, επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε ποια επιλογή μπορεί να είναι κατάλληλη για εσάς ή το παιδί σας.
Συχνές ερωτήσεις για τη μυωπία
Οι φακοί επιβράδυνσης μυωπίας σταματούν τη μυωπία;
Όχι απαραίτητα. Ο στόχος τους είναι να επιβραδύνουν την εξέλιξη της μυωπίας. Η αποτελεσματικότητα διαφέρει ανάλογα με την τεχνολογία και το άτομο.
Σε ποια ηλικία μπορεί να ξεκινήσει το myopia management;
Μπορεί να εξεταστεί από την παιδική ηλικία, ιδιαίτερα όταν υπάρχει προοδευτική μυωπία. Η κατάλληλη ηλικία και μέθοδος εξαρτώνται από την αξιολόγηση του παιδιού.
Είναι καλύτεροι οι φακοί μυωπίας από τους φακούς επαφής;
Δεν υπάρχει μία λύση που να είναι καλύτερη για όλους. Οι ειδικοί οφθαλμικοί φακοί, οι φακοί επαφής και η Ortho-K έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά και εφαρμόζονται ανάλογα με την περίπτωση.
Μπορεί ένα παιδί να φορά φακούς επαφής;
Σε κατάλληλες περιπτώσεις, ναι. Η ηλικία από μόνη της δεν είναι το μοναδικό κριτήριο. Σημαντική είναι η υπευθυνότητα του παιδιού και η δυνατότητα να τηρεί σωστά τους κανόνες υγιεινής και χρήσης.
Μπορεί η μυωπία να μειωθεί φυσικά;
Η παιδική μυωπία συνήθως δεν αντιμετωπίζεται απλώς με αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες. Ωστόσο, ο χρόνος σε εξωτερικό χώρο και οι σωστές οπτικές συνήθειες αποτελούν σημαντικό μέρος της συνολικής φροντίδας.
Πρέπει ένα παιδί με μυωπία να παρακολουθείται τακτικά;
Ναι. Η τακτική παρακολούθηση είναι σημαντική, ιδιαίτερα όταν η μυωπία αυξάνεται, ώστε να αξιολογείται η εξέλιξή της και η αποτελεσματικότητα της επιλεγμένης προσέγγισης.