Αν έχεις αστιγματισμό και φοράς φακούς επαφής, πιθανότατα έχεις συναντήσει τον όρο toric φακοί επαφής.
Σε αντίθεση με έναν spherical φακό, ένας toric φακός έχει σχεδιαστεί ώστε να διορθώνει τον αστιγματισμό και να παραμένει σταθερός και σωστά προσανατολισμένος πάνω στο μάτι.
Γι’ αυτό η επιλογή ενός toric φακού δεν βασίζεται μόνο στους βαθμούς. Παράμετροι όπως το CYL, το AXIS, το BC και το DIA, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο ο φακός κινείται και περιστρέφεται στο μάτι, παίζουν σημαντικό ρόλο.
Τι είναι οι toric φακοί επαφής;
Οι toric φακοί επαφής είναι φακοί σχεδιασμένοι για τη διόρθωση του αστιγματισμού.
Ο αστιγματισμός δεν διορθώνεται απλώς με μία διαφορετική «δύναμη» όπως συμβαίνει σε έναν απλό spherical φακό. Η διόρθωσή του έχει συγκεκριμένο κύλινδρο (CYL) και συγκεκριμένο άξονα (AXIS).
Ο toric φακός επομένως πρέπει όχι μόνο να έχει την κατάλληλη οπτική διόρθωση, αλλά και να διατηρεί τον σωστό προσανατολισμό του.
Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η εφαρμογή ενός toric φακού μπορεί να είναι διαφορετική από την εφαρμογή ενός spherical φακού.
Τι σημαίνουν CYL και AXIS στους φακούς επαφής;
Οι δύο βασικές παράμετροι που σχετίζονται με τη διόρθωση του αστιγματισμού είναι:
CYL — Cylinder
Το CYL δείχνει την ισχύ της διόρθωσης του αστιγματισμού.
Για παράδειγμα:
CYL -1.25
σημαίνει ότι ο φακός περιλαμβάνει κυλινδρική διόρθωση -1.25 διοπτριών.
Όσο αυξάνεται η κυλινδρική διόρθωση, η επιλογή του κατάλληλου φακού και η σταθερότητά του στο μάτι αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
AXIS — Άξονας
Το AXIS δείχνει τον προσανατολισμό της κυλινδρικής διόρθωσης.
Εκφράζεται σε μοίρες από 0° έως 180°.
Για παράδειγμα:
AXIS 90°
δεν είναι «βαθμός» αστιγματισμού. Είναι ο προσανατολισμός στον οποίο πρέπει να βρίσκεται η κυλινδρική διόρθωση.
CYL και AXIS λειτουργούν μαζί. Ο ένας δείχνει πόση είναι η κυλινδρική διόρθωση και ο άλλος τον προσανατολισμό της.
Τι σημαίνουν BC και DIA στους toric φακούς;
Εκτός από την οπτική διόρθωση, στη συσκευασία ενός φακού επαφής θα συναντήσεις συνήθως και άλλες παραμέτρους.
BC — Base Curve
Το BC (Base Curve) περιγράφει την καμπυλότητα της πίσω επιφάνειας του φακού.
Για παράδειγμα:
BC 8.6
Η τιμή αυτή σχετίζεται με το πώς «κάθεται» ο φακός πάνω στο μάτι και αποτελεί μία από τις παραμέτρους του σχεδιασμού και της εφαρμογής του.
DIA — Diameter
Το DIA (Diameter) είναι η συνολική διάμετρος του φακού.
Για παράδειγμα:
DIA 14.2 mm
Το BC και το DIA δεν είναι απλώς αριθμοί που πρέπει να αντιγράψουμε από έναν άλλο φακό. Διαφορετικοί φακοί μπορεί να έχουν διαφορετικό σχεδιασμό, ακόμη και όταν οι αριθμητικές παράμετροί τους φαίνονται παρόμοιες.
Γιατί ένας toric φακός πρέπει να παραμένει σταθερός;
Εδώ βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες διαφορές μεταξύ spherical και toric φακών.
Ένας spherical φακός έχει την ίδια οπτική ισχύ σε όλους τους μεσημβρινούς. Αν περιστραφεί πάνω στο μάτι, η οπτική του διόρθωση δεν αλλάζει με τον ίδιο τρόπο που αλλάζει ενός toric φακού.
Ένας toric φακός όμως έχει συγκεκριμένο προσανατολισμό.
Αν ο φακός περιστρέφεται υπερβολικά ή δεν σταθεροποιείται σωστά, ο άξονας της κυλινδρικής διόρθωσης μπορεί να μετατοπιστεί από την επιθυμητή θέση.
Αυτό μπορεί να επηρεάσει την οπτική απόδοση.
Γι’ αυτό ένας toric φακός μπορεί να συμπεριφέρεται διαφορετικά από έναν spherical ακόμη και όταν ο χρήστης έχει παρόμοια «νούμερα».
Rotation & Stability: γιατί έχει σημασία η περιστροφή του φακού;
Οι toric φακοί χρησιμοποιούν διαφορετικούς σχεδιασμούς για να παραμένουν προσανατολισμένοι.
Ανάλογα με τον φακό, η σταθεροποίηση μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω χαρακτηριστικών του σχεδιασμού που αξιοποιούν την ανατομία του βλεφάρου και τη γεωμετρία του φακού.
Το σημαντικό είναι ότι ο φακός δεν χρειάζεται απαραίτητα να είναι εντελώς ακίνητος.
Μία μικρή κίνηση μπορεί να είναι φυσιολογική.
Το ζητούμενο είναι ο φακός να επιστρέφει και να σταθεροποιείται σε κατάλληλη θέση, ώστε η κυλινδρική διόρθωση να λειτουργεί σωστά.
Αυτός είναι και ένας λόγος για τον οποίο δύο toric φακοί με παρόμοια CYL και AXIS μπορεί να έχουν διαφορετική συμπεριφορά στο ίδιο μάτι.
Γιατί δεν επιλέγουμε toric φακούς μόνο από τη συνταγή γυαλιών;
Η συνταγή των γυαλιών αποτελεί σημαντική πληροφορία, αλλά δεν μετατρέπεται πάντα αυτούσια σε συνταγή φακών επαφής.
Ο φακός επαφής βρίσκεται απευθείας πάνω στον κερατοειδή, ενώ τα γυαλιά βρίσκονται σε απόσταση από το μάτι.
Επιπλέον, στους toric φακούς πρέπει να ληφθούν υπόψη:
- η κυλινδρική διόρθωση
- ο άξονας
- ο σχεδιασμός του φακού
- η καμπυλότητα
- η διάμετρος
- η σταθερότητα
- η περιστροφή
- η οπτική απόδοση
- η άνεση
- η συμπεριφορά του φακού κατά το ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων
Επομένως, η επιλογή ενός toric φακού είναι περισσότερο από μία απλή αντιστοίχιση αριθμών.
Τι σημαίνουν οι παράμετροι πάνω στη συσκευασία;
Ας υποθέσουμε ότι βλέπεις σε ένα κουτί:
SPH -2.00
CYL -1.25
AXIS 90
BC 8.6
DIA 14.2
Τι σημαίνουν;
| Παράμετρος | Τι σημαίνει |
|---|---|
| SPH | Η σφαιρική διόρθωση |
| CYL | Η κυλινδρική διόρθωση για τον αστιγματισμό |
| AXIS | Ο άξονας της κυλινδρικής διόρθωσης |
| BC | Η βασική καμπυλότητα του φακού |
| DIA | Η διάμετρος του φακού |
Σε διαφορετικά προϊόντα μπορεί να εμφανίζονται και επιπλέον στοιχεία, ανάλογα με τον κατασκευαστή και τον σχεδιασμό του φακού.
Σημαντικό: οι ίδιοι αριθμοί δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι δύο διαφορετικοί φακοί θα έχουν την ίδια συμπεριφορά στο μάτι.
Ημερήσιοι toric φακοί
Οι ημερήσιοι toric φακοί χρησιμοποιούνται για μία ημέρα και στη συνέχεια απορρίπτονται.
Αποτελούν επιλογή για ανθρώπους που προτιμούν να χρησιμοποιούν καινούργιο ζευγάρι φακών κάθε ημέρα ή δεν θέλουν να ασχολούνται με καθαρισμό και αποθήκευση.
Η διαθεσιμότητα συγκεκριμένων CYL και AXIS διαφέρει ανά προϊόν.
Μηνιαίοι toric φακοί
Οι μηνιαίοι toric φακοί χρησιμοποιούνται σύμφωνα με το προβλεπόμενο πρόγραμμα αντικατάστασης του συγκεκριμένου προϊόντος.
Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται σωστή φροντίδα, καθαρισμός και αποθήκευση σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τις οδηγίες του επαγγελματία που έχει επιλέξει τον φακό.
Και εδώ, δεν αρκεί να ταιριάζουν μόνο οι βαθμοί.
Ο σχεδιασμός του φακού και η συμπεριφορά του στο συγκεκριμένο μάτι έχουν σημασία.
Τι γίνεται στον υψηλό αστιγματισμό;
Όσο αυξάνεται η κυλινδρική διόρθωση, μπορεί να περιορίζονται οι διαθέσιμες επιλογές ανάλογα με το προϊόν.
Για τον υψηλό αστιγματισμό, επομένως, είναι ακόμη πιο σημαντικό να εξεταστεί ποια προϊόντα διαθέτουν την απαιτούμενη κυλινδρική ισχύ και τους διαθέσιμους άξονες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχουν περισσότερες από μία πιθανές λύσεις, αλλά η τελική επιλογή εξαρτάται από την εφαρμογή και την οπτική απόδοση.
Έχεις ήδη συγκεκριμένο toric φακό;
Αυτό είναι ένα πολύ συνηθισμένο σενάριο.
Μπορεί κάποιος να έρθει έχοντας ήδη ένα κουτί φακών και να πει:
«Θέλω ακριβώς αυτούς.»
Σε αυτή την περίπτωση οι πληροφορίες της συσκευασίας είναι εξαιρετικά χρήσιμες.
Μπορούν να μας δείξουν:
- ποιο είναι το μοντέλο
- ποιος είναι ο κατασκευαστής
- SPH
- CYL
- AXIS
- BC
- DIA
- ημερήσια ή μηνιαία χρήση
- και άλλες πληροφορίες του συγκεκριμένου προϊόντος
Αν έχεις ήδη συγκεκριμένο φακό που χρησιμοποιείς, κράτησε το κουτί. Είναι πολύ πιο χρήσιμο από το να θυμάσαι απλώς «τους βαθμούς μου».
Αν θέλεις να αλλάξεις προϊόν, όμως, δεν σημαίνει ότι ένας άλλος φακός με τους ίδιους αριθμούς θα συμπεριφερθεί ακριβώς με τον ίδιο τρόπο.
Μπορώ να πάρω οποιονδήποτε toric φακό έχει τους ίδιους βαθμούς;
Όχι απαραίτητα.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο του άρθρου.
Δύο φακοί μπορεί να αναγράφουν:
CYL -1.25 / AXIS 90°
και παρ’ όλα αυτά να έχουν διαφορετική συμπεριφορά.
Ο λόγος είναι ότι ένας φακός επαφής δεν είναι μόνο οι αριθμοί της συνταγής.
Ο σχεδιασμός, η σταθεροποίηση, η γεωμετρία, το υλικό και η συμπεριφορά του φακού στο συγκεκριμένο μάτι μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα.
Συχνές ερωτήσεις για τους toric φακούς
Οι toric φακοί είναι μόνο για αστιγματισμό;
Οι toric φακοί έχουν σχεδιαστεί για τη διόρθωση αστιγματισμού, συχνά σε συνδυασμό με μυωπία ή υπερμετρωπία.
Τι είναι το CYL στους φακούς επαφής;
Το CYL είναι η κυλινδρική ισχύς που χρησιμοποιείται για τη διόρθωση του αστιγματισμού.
Τι είναι το AXIS;
Το AXIS είναι ο άξονας της κυλινδρικής διόρθωσης και εκφράζεται σε μοίρες από 0° έως 180°.
Τι είναι το BC;
Το BC σημαίνει Base Curve και αφορά τη βασική καμπυλότητα του φακού.
Τι είναι το DIA;
Το DIA είναι η διάμετρος του φακού επαφής.
Γιατί ο toric φακός περιστρέφεται;
Μία μικρή κίνηση μπορεί να είναι φυσιολογική. Το ζητούμενο είναι ο φακός να σταθεροποιείται σωστά ώστε ο οπτικός του σχεδιασμός να παραμένει στη σωστή θέση.
Μπορώ να αλλάξω μάρκα αν έχω τους ίδιους βαθμούς;
Όχι χωρίς αξιολόγηση της νέας επιλογής. Διαφορετικοί toric φακοί μπορεί να έχουν διαφορετικό σχεδιασμό και διαφορετική συμπεριφορά στο μάτι.
Υπάρχουν ημερήσιοι toric φακοί;
Ναι, υπάρχουν ημερήσιες επιλογές toric φακών, ανάλογα με τις διαθέσιμες παραμέτρους του κάθε προϊόντος.
Υπάρχουν μηνιαίοι toric φακοί;
Ναι. Υπάρχουν μηνιαίες επιλογές, με διαφορετικές διαθέσιμες παραμέτρους και σχεδιασμούς ανά προϊόν.
Γιατί έχει σημασία ο έλεγχος του toric φακού από τον οπτικό-οπτομέτρη;
Στους toric φακούς δεν αρκεί να ταιριάζουν οι αριθμοί της συνταγής. Έχει σημασία και πώς συμπεριφέρεται ο φακός πάνω στο μάτι.
Ο οπτικός-οπτομέτρης μπορεί να ελέγξει την εφαρμογή του φακού και να αξιολογήσει στοιχεία όπως:
- αν ο φακός σταθεροποιείται σωστά,
- αν παρουσιάζει υπερβολική περιστροφή,
- αν ο άξονας της κυλινδρικής διόρθωσης παραμένει στη σωστή θέση,
- αν η όραση είναι σταθερή κατά το ανοιγοκλείσιμο των βλεφάρων,
- αν ο φακός κινείται με κατάλληλο τρόπο,
- αν η άνεση παραμένει ικανοποιητική,
- και αν το συγκεκριμένο μοντέλο φακού ταιριάζει στις ανάγκες του χρήστη.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στους toric φακούς, επειδή μια μικρή αλλαγή στη θέση του φακού μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα της κυλινδρικής διόρθωσης.
Γιατί δεν αρκεί να βλέπω καλά τη στιγμή που τον φοράω;
Η συμπεριφορά ενός φακού μπορεί να αλλάζει κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η κίνηση των βλεφάρων, το ανοιγοκλείσιμο των ματιών και οι συνθήκες χρήσης μπορούν να επηρεάσουν τη θέση και τη σταθερότητα του φακού.
Γι’ αυτό η αξιολόγηση δεν αφορά μόνο το «βλέπω καλά;», αλλά και το «πώς συμπεριφέρεται ο φακός στο μάτι;».
Ειδικά όταν πρόκειται για αλλαγή από έναν toric φακό σε διαφορετικό μοντέλο, ο έλεγχος της εφαρμογής βοηθά να αξιολογηθεί αν η νέα επιλογή λειτουργεί όπως αναμένεται.
Με λίγα λόγια: στους toric φακούς, ο σωστός φακός δεν είναι μόνο αυτός που έχει τους σωστούς αριθμούς. Είναι αυτός που συνδυάζει την κατάλληλη διόρθωση με σωστή και σταθερή εφαρμογή στο μάτι.
Toric φακοί επαφής στο PHOS Optical Store
Αν χρησιμοποιείς αστιγματικούς (toric) φακούς επαφής και θέλεις να συζητήσεις τις διαθέσιμες επιλογές, μπορείς να επισκεφθείς το PHOS Optical Store στο Παγκράτι, Αθήνα.
Στο PHOS ασχολούμαστε με διαφορετικές κατηγορίες φακών επαφής, συμπεριλαμβανομένων των toric φακών, και δίνουμε έμφαση όχι μόνο στην επιλογή των παραμέτρων αλλά και στη σωστή εφαρμογή και συμπεριφορά του φακού στο μάτι.
Αν έχεις ήδη συγκεκριμένο φακό, φέρε μαζί σου το κουτί του. Οι πληροφορίες που αναγράφονται πάνω στη συσκευασία — όπως SPH, CYL, AXIS, BC και DIA — μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στην αξιολόγηση των διαθέσιμων επιλογών.
📍 PHOS Optical Store
Φιλολάου 48, Παγκράτι, Αθήνα 116 33
📞 211 002 8761
📧 info@phosoptical.gr
Στο PHOS μπορείς να συζητήσεις για:
- αστιγματικούς / toric φακούς επαφής
- ημερήσιους toric φακούς
- μηνιαίους toric φακούς
- φακούς για υψηλότερες διορθώσεις αστιγματισμού
- αλλαγή από ένα μοντέλο φακού σε άλλο
- εφαρμογή και αξιολόγηση της συμπεριφοράς του φακού
PHOS Optical Store — Φιλολάου 48, Παγκράτι.
Αν βρίσκεσαι στην Αθήνα και αναζητάς φακούς επαφής για αστιγματισμό, μπορείς να περάσεις από το κατάστημα για να συζητήσουμε ποια είναι τα διαθέσιμα βήματα για τη δική σου περίπτωση.